konta Eweliny Domagalskiej:

https://www.instagram.com/pani_engineer/

https://www.linkedin.com/in/ewelina-domagalska-37375099/

🔴 Odcinek z wideo:

https://youtu.be/nVscy3MZy9U

🟢 Zachęcam do komentowania

00:00 - Kto jest moim gościem? Ewelina Domagalska

00:31 - Co to za statki i czym się zajmują?

02:51- Jak często jesteś na morzu i ile trwa taki pobyt?

04:03 - Jakie konstrukcje są potrzebne przy decommisioningu?

06:53 - Jak dostać taką pracę? Czy wg Ciebie trudno jest dostać taką pracę?

10:36 - Jakie mas wykształcenie?

10:43 - Jakie wg Ciebie są wymagane umiejętności aby móc w taki sposób pracować i żyć?

15:07 - Czy musiałaś przejść jakieś specjalistyczne szkolenia?

19:09 - Czy zawsze masz tą samą kajutę?

21:58 - Czy dobrze karmią na statku?

23:39 - Czy jest tam sklepik na miejscu?

27:31 - Jak długo trwają tam zmiany i czy pracujesz 7 dni w tygodniu?

33:31 - Co robicie w wolnym czasie?

34:41 - Ile wygrałaś turniejów w ping ponga?

38:30 - Czy macie tam pralnie?

40:51 - Czy miałaś jakieś problemy z aklimatyzacją na statku i chorobę morską?

45:59 - Czy działa Tinder na statku?

47:04 - Czy kobiecie jest łatwiej czy trudniej w takiej pracy?

51:21 - Czy doświadczyłaś dyskryminacji płciowej wśród załogi z innego kręgu kulturowego?

53:08- Czy jak jesteś w innym rejonie świata to korzystasz i zwiedzasz okolice?

54:02 - Czy ludzie proszą Cię abyś załatwiła im pracę?

54:48 - Jakie masz hobby, co lubisz robić w wolnym czasie na lądzie?

55:54 - Jakie masz teraz cele zawodowe, co bedzie za 10 lat??

W dzisiejszej rozmowie opowiada o swojej pasji jaką jest golf. Jak zacząć grać w golfa? Co jest potrzebne aby zacząć grać w golfa i jakie korzyści pod względem gry w golfa posiada Costa del Sol w Hiszpanii.

🟢 kontakt do Patrycji Kordys:

https://www.youtube.com/@UCgBWdBNN7QSSEULJM-FWL1Q

https://www.instagram.com/patrycja.kordys/

https://www.facebook.com/patrycja.kordys.9

https://www.linkedin.com/in/patrycja-kordys-846599151/

mój instagram: https://www.instagram.com/1.adam.bil

Kontakt: bil.adam.biz@gmail.com

Pełna rozmowa również na YouTube:

https://www.youtube.com/@adambil_podcast

(00:00) wstęp
(02:37) jak się zaczyna przygodę z golfem?
(04:59) o zielonej karcie na polu golfowym (green card)
(06:54) kim jest golfista?
(09:39) gdzie grać w golfa w Polsce?
(11:34) infrastruktura golfowa w Hiszpanii
(15:03) nieruchomości w Hiszpanii w sąsiedztwie pól golfowych
(18:49) spokój wewnętrzny golfistów
(20:32) strój i etyka golfowa
(21:41) lifestyle golfisty
(25:36) pola golfowe w Hiszpanii
(29:03) kontakt do golf campów
(31:17) poszukiwanie inwestycji nieruchomości w Hiszpanii
(34:37) pomoc w kupnie i sprzedaży nieruchomości
(36:27) biurokracja w Hiszpanii
(39:25) kolejny cel Patrycji w rozwoju golfowym

Podobał Ci się ten odcinek? Postaw mi kawę i wesprzyj podcast: https://suppi.pl/adambil

Moim gościem jest Magdalena Sikorska-Hadowska, szefowa działu marketingu i e-commerce w Puccini. Zanim objęła to stanowisko, prowadziła własną agencję telemarketingową, która runęła w kryzysie 2008 roku — i to właśnie ta droga od upadku do odbudowania się na nowo jest osią naszej rozmowy. Magdalena opowiada, jak dostała pracę w Puccini, jak wyglądały jej początki działalności na własną rękę oraz jakie sygnały ostrzegawcze dziś rozpoznałaby w swojej dawnej firmie, gdyby mogła cofnąć czas. Dzieli się też konkretnymi radami z zakresu marketingu i e-commerce — w tym o najczęstszym błędzie przepalania budżetów reklamowych.

Pracownia krawiecka Magdaleny: https://www.instagram.com/titmouse.pl/

Kontakt do Magdaleny: https://www.linkedin.com/in/magdalena-sikorska-hadowska-ab436752/

Instagram: https://www.instagram.com/1.adam.bil

Kontakt: bil.adam.biz@gmail.com

Pełna rozmowa również na YouTube: https://www.youtube.com/@adambil_podcast

(00:00) wstęp

(02:56) jak się dostaje pracę w Puccini?

(09:29) o pracy w telemarketingu

(17:25) co wyniosłaś z tej pracy w obszarze komunikacji?

(25:02) budowanie kolejnej marki od nowa

(31:25) jaki jest przepis na skuteczność

(33:23) najczęstszy błąd przepalania budżetów

(37:50) czy reklamy google, facebook ads itp. to powinna być większość budżetu?

(44:22) rada dla kogoś kto stoi na rozdrożu

Podobał Ci się ten odcinek? Postaw mi kawę i wesprzyj podcast: https://suppi.pl/adambil

Mój sprzęt:

mikrofon: https://bit.ly/RODEwirelessPRO

kamera: https://bit.ly/lumixS5IIX

Dzięki linkom umieszczonym powyżej mogę czasami otrzymać prowizję za kliknięcie lub dokonanie zakupu. Dzięki temu mogę zachować swobodę przy tworzeniu materiałów, bez uszczerbku dla bezstronności.

walizki Puccini | showroom Puccini | jak dostać pracę w Puccini | podcast Puccini | jak podnieść się po porażce | kryzys w biznesie | upadek firmy i odbudowa | porady marketingowe | strategie marketingowe | podcast marketingowy | e-commerce Polska | szefowa działu marketingu | telemarketing agencja | budowanie marki od zera | błędy w reklamie internetowej | budżet reklamowy błędy | Adam Bil podcast | podcast Szczecin | wywiad marketing | rozmowa e-commerce

▸ Kontakt: bil.adam.biz@gmail.com

Instagram: https://www.instagram.com/1.adam.bil

Pełna rozmowa również na YouTube: https://www.youtube.com/@adambil_podcast

(00:00) wstęp

(02:06) kim jest Marysia, kim jest kierownik robót sanitarnych

(02:41) burza mózgów po filmie Książuli u Gołębiewskiego

(04:57) jak zostać kierownikiem robót sanitarnych?

(07:22) co można robić po inżynierii środowiska?

(08:38) czy trzeba mieć koniecznie uprawnienia sanitarne?

(10:14) jakie instalacje mamy w budynkach?

(11:02) jak wygląda struktura w takich firmach?

(13:39) o projektach Marysi

(15:47) realizacja, którego projektu dała Marysi najwięcej satysfakcji?

(17:54) co jeżeli dwie instalacje nachodzą na siebie w budynku?

(21:47) czy kierownik musi kierować pracownikami, monterami?

(25:13) czy ogólnie Marysia czuje satysfakcję z pracy?

(27:02) jak kobiety wywalczają sobie autorytet wśród mężczyzn na budowie?

(30:22) czy bycie kobietą na budowie ma swoje plusy?

(32:33) czy kobiety na budowie mają problem pójść na urlop macierzyński?

(35:02) czy testujecie instalacje na budowie?

(36:26) które momenty na budowie są najtrudniejsze?

(38:58) czy po pracy ogląda u innych instalacje?

(41:04) co najbardziej Marysia lubi w swojej pracy?

(42:47) co Marysia może powiedzieć młodszej koleżance, która wchodzi na tę ścieżkę zawodową

Podobał Ci się ten odcinek? Postaw mi kawę i wesprzyj podcast: https://suppi.pl/adambil

Mój sprzęt:

mikrofon: https://bit.ly/RODEwirelessPRO

kamera: https://bit.ly/lumixS5IIX

Dzięki linkom umieszczonym powyżej mogę czasami otrzymać prowizję za kliknięcie lub dokonanie zakupu. Dzięki temu mogę zachować swobodę przy tworzeniu materiałów, bez uszczerbku dla bezstronności.

kierownik robót sanitarnych | instalacje sanitarne w budynku | kobieta na budowie | kobiety w budownictwie | afera Gołębiewski | Książulo Gołębiewski | klimatyzacja Gołębiewski | instalacje sanitarne | uprawnienia budowlane instalacje | kierownik budowy uprawnienia | zawód instalatora sanitarnego | branża instalacyjna Polska | praca na budowie kobieta | zawody techniczne dla kobiet | mama na budowie | projektowanie instalacji sanitarnych | praca inżyniera budownictwa | branża budowlana Polska | kierowniczka budowy | wodociągi i kanalizacja | instalacje w budynku wielorodzinnym | Adam Bil podcast | podcast Szczecin | wywiad kierownik budowy | rozmowa z kierowniczką robót | podcast branża budowlana

Co zobaczyć w Trogirze w jeden dzień.

Jeśli szukasz konkretnego planu na to, co zobaczyć w Trogirze w ciągu jednego dnia, trafiłeś dobrze. To trzecie chorwackie miasto, które pokazuję po Opatiji i Zadarze, i jak się okazało - najbardziej zwarte z nich wszystkich.

Utworzyłem mapkę w Google maps z opisywanymi miejscami. Gotowiec dla Ciebie

📍 Mapa miejsc:
link do Map Google

Trogir jest małą wyspą, która przez ponad dwa tysiące lat nie zmieniła właściciela bez walki. Zanim wjechaliśmy do środka, sprawdziliśmy parking przy Put Gradine - niekryty, więc auto się nagrzewa, ale blisko starego miasta. W sezonie ciężej o miejsce, ale warto próbować, bo alternatywa to dłuższy marsz w chorwackim słońcu z dzieckiem na rękach.

🚗 Parking
Put Gradine 26, 21220, Trogir, Chorwacja
https://maps.app.goo.gl/VToMgQKeAfc2y9dQ8

Brama, przez którą wchodzi się do innego stulecia

Do starówki wchodzi się przez Bramę Lądową - jej fundamenty sięgają XIII wieku, choć obecną formę zawdzięcza przebudowie z XVI wieku. Na szczycie stoi gotycka figura świętego Jana z Trogiru, patrona miasta, dodana w XV wieku. I tu zaczyna się historia, którą większość przewodników pomija.

Na początku XII wieku, gdy węgierski król Koloman przejmował kontrolę nad dalmatyńskimi miastami, biskup Jan miał osobiście wstawić się za Trogirem, żeby ocalić je przed zniszczeniem. Miasto przetrwało, a biskup został jego patronem na stałe - jego grób do dziś znajduje się w katedrze świętego Wawrzyńca. Ta historia nie jest legendą wymyśloną dla turystów - jest tak silnie zakorzeniona w chorwackiej tradycji, że w XVII wieku poświęcono jej cały poemat epicki. Rzecz w tym, że gdy przechodzicie tę bramę, mijacie miejsce, o którym pisano wiersze na długo przed tym, jak stało się popularne na Instagramie.

Pałac, taniec i kamień wygładzony milionami stóp

Zaraz za bramą świat współczesny naprawdę przestaje istnieć. Kamień pod nogami, wypolerowany przez wieki, pamięta rzymskich legionistów i średniowiecznych kupców. Główna arteria prowadzi prosto pod Pałac Ćipiko - renesansową rezydencję zbudowaną w 1457 roku dla najzamożniejszej rodziny w mieście. Ćipikowie handlowali solą, winem i dalmatyńskim drewnem, które szło na budowę weneckich galer, a przy tym byli mecenasami sztuki. Gotyckie zdobienia okien, które dziś wydają się ozdobą, w tamtych czasach były ostentacyjnym pokazem siły - mieszkańcy Trogiru chcieli, żeby każdy przechodzący wiedział, kto tu rządzi.

Mieliśmy ogromne szczęście - trafiliśmy akurat na obchody święta miasta i tradycyjny taniec Dan o’ kvadrilje, wykonywany na placu Jana Pawła II. To nie są wynajęci aktorzy. To mieszkańcy, którzy z pokolenia na pokolenie przekazują sobie ten skomplikowany, dworski układ taneczny.

Katedra, która budowała się przez cztery wieki

Na tym samym placu stoi katedra świętego Wawrzyńca - sercem miasta i, jeśli mam być szczery, moim ulubionym punktem podczas całego dnia. Powstała na ruinach wczesnochrześcijańskiego kościoła zniszczonego w 1123 roku przez Saracenów. Odbudowa trwała blisko czterysta lat, a dominującym stylem został romański, choć budowla przenika się z gotykiem i renesansem.

Najciekawszy element to Portal mistrza Radovana z około 1240 roku - arcydzieło opowiadające historię biblijną od narodzin Chrystusa po zmartwychwstanie, uznawane za najcenniejsze dzieło rzeźby romańskiej w całej Chorwacji.

Zasubskrybuj teraz

Obiad, który kosztuje mniej, niż wygląda

Wąskimi uliczkami, szukając cienia, doszliśmy do Konoby Toma. Zamówiliśmy zupę rybną - czysty, głęboki bulion bez zbędnych zapychaczy - i stek z tuńczyka, do tego dalmatyńską blitwę z ziemniakami i czosnkiem oraz kalmary, idealnie miękkie w środku. Za tak obfity posiłek dla całej rodziny zapłaciliśmy uczciwą cenę - jakość bije na głowę większość obleganych, typowo turystycznych lokali w okolicy.

Wizyta w Trogirze bez spróbowania rafioli byłaby błędem. To kruche ciastko z nadzieniem z mielonych migdałów, cukru i lokalnych aromatów. Legenda mówi, że wymyśliła je kobieta uwięziona w wieży Camerlengo, która w ten sposób skracała sobie czas samotności. Smakuje korzennie i pasuje idealnie do mocnej, poranej kawy.

🍽️ Adres restauracji konoba Toma
Šubićeva ul. 44, 21220, Trogir, Chorwacja
https://maps.app.goo.gl/i7eyfwXDoLttNk967

🍽️ Adres cukierni 🧁
Gradska ul. 15, 21220, Trogir, Chorwacja
https://maps.app.goo.gl/wE2s4KdTeLJPaBXEA

Riva i strażnik na końcu promenady

Po obiedzie ruszyliśmy na Rivę - nadmorską promenadę obsadzoną palmami, gdzie bije towarzyskie serce wyspy. Kawiarnie ciągną się wzdłuż wybrzeża, z widokiem na wyspę Čiovo i dalsze skrawki wysp na horyzoncie. Warto dojść do samego końca, gdzie czeka Twierdza Camerlengo - zbudowana przez Wenecjan po 1420 roku, kiedy przejęli miasto na dobre. Nazwa pochodzi od tytułu weneckiego urzędnika skarbowego, a mury, które dziś podpierają zachody słońca, chroniły miasto przez blisko cztery wieki.

Jeśli szukasz jednego dnia, który pokaże Ci, co zobaczyć w Trogirze bez pośpiechu, ta trasa - brama, pałac, katedra, obiad, Riva, twierdza - jest kompletna i da się ją przejść nawet z małym dzieckiem, jeśli dopilnujecie przerw na wodę i cień.

Zasubskrybuj teraz

Protipy

1. Parkuj przy Put Gradine 26 i przyjdź wcześnie rano - parking nie jest kryty, a w sezonie miejsc szybko brakuje.

2. Zarezerwuj stolik w Konobie Toma (Šubićeva ul. 44) na wczesne popołudnie - unikniesz kolejki i najgorszego skwaru.

3. Kup rafioli w cukierni przy Gradska ul. 15 na wynos - świetnie smakuje następnego dnia z poranną kawą.

FAQ

1. Czy Trogir da się zwiedzić w jeden dzień z dzieckiem?
Tak, starówka jest kompaktowa i da się ją obejść pieszo w kilka godzin. Warto zaplanować przerwy na cień i jedzenie, bo latem robi się bardzo gorąco.

2. Gdzie zaparkować w Trogirze?
Najbliżej starówki jest parking przy Put Gradine 26. Nie jest zadaszony, więc auto się nagrzewa, ale w sezonie i tak trudno znaleźć coś bliżej.

3. Co warto zjeść w Trogirze?
Zupę rybną, stek z tuńczyka, dalmatyńską blitwę i lokalny deser rafioli - wszystko dostępne w Konobie Toma i pobliskiej cukierni.

4. Czy Trogir jest wpisany na listę UNESCO?
Tak, stara część miasta znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO od 1997 roku, jako jeden z najlepiej zachowanych średniowiecznych zespołów urbanistycznych w Europie.

5. Ile czasu zajmuje dojście od bramy miejskiej do twierdzy Camerlengo?
Spacer przez całą starówkę, od Bramy Lądowej do końca promenady Riva, zajmuje piechotą około piętnastu-dwudziestu minut bez przystanków - ale z przystankami na kawę i zdjęcia spokojnie zajmie to cały dzień.

Film z Trogiru na Youtube

Jeśli ten spacer po Trogirze Cię wciągnął, zobacz też, jak wyglądał nasz dzień w Zadarze - to zupełnie inny rytm chorwackiego wybrzeża. A jeśli wolisz obraz od tekstu, cały odcinek czeka na moim YouTube - link poniżej.

Znasz kogoś, kto właśnie planuje wakacje w Dalmacji? Wyślij mu ten artykuł, zanim kupi bilety.

Link do filmu na Youtubie

Na bieżąco wrzucam też kadry z trasy na Instagramie - @1.adam.bil.

Tam zobaczysz, co się u mnie dzieje na bieżąco.

Co zobaczyć w Zadarze w jeden dzień.

Zadar siedzi na cyplu wbitym w Adriatyk, otoczony wodą z trzech stron. To jego największy atut i jednocześnie logistyczna sztuczka, której nie docenisz, dopóki nie wjedziesz tam autem. Całe stare miasto to zwarty półwysep - przejdziesz go z jednej strony na drugą w kwadrans, bez dramatycznych schodów na głównej trasie. Byliśmy tam z maluchem i wózek nigdzie się nie zaciął, co w chorwackich starówkach wcale nie jest oczywiste.

Co więcej, nie nasyciliśmy się tym miejscem za pierwszym razem. Wróciliśmy. A że mieszkaliśmy w pobliskim Sukošanie, dojazd był kwestią kilkunastu minut.

Utworzyłem mapkę w Google maps z opisywanymi miejscami. Gotowiec dla Ciebie

📍 Mapa miejsc:
link do Map Google

Forum, które dało budulec kościołowi - czyli jak Zadar recyklingował własną historię

Zwiedzanie najlepiej zacząć od Forum Romanum, bo od niego zaczyna się też właściwa historia miasta. Za czasów rzymskich Zadar nazywał się Iadera, a forum, czyli główny plac z handlem, sądami i ołtarzem, powstało za panowania pierwszego cesarza Oktawiana Augusta - świadczą o tym inskrypcje wyryte w kamieniu. To największy zachowany plac rzymski w tej części Chorwacji.

Tuż obok stoi to, co przyciąga najwięcej obiektywów - kościół świętego Donata. I tu zaczyna się historia, która mówi o Zadarze więcej niż jakakolwiek tablica informacyjna. Cesarstwo dawno upadło, a w IX wieku biskup Donat postanowił postawić w tym miejscu świątynię. Budulec? Wyciągnięty wprost z gruzów forum. W dolnych partiach murów do dziś tkwią fragmenty antycznych gzymsów, bębny kolumn, kawałki łuków - rzymski plac dosłownie wmurowano w chrześcijański kościół. Dwie antyczne kolumny stoją w środku dokładnie tam, gdzie postawiono je za Donata.

Kościół ma nietypowy, cylindryczny kształt, rzadki wśród budowli sakralnych tamtej epoki - określa się go jako wczesnoromański (niektóre źródła mówią też o stylu przedromańskim). Funkcji religijnej już nie pełni. Za to ma znakomitą akustykę i odbywają się tu koncerty muzyki dawnej. Po sąsiedzku znajdziesz katedrę świętej Anastazji z najpiękniejszą romańską fasadą w Dalmacji.

Pięć studni i strach przed Turkami - dlaczego miasto zakopało wodę pod placem

Pięć Studni. Wygląda dziś jak spokojny placyk, ale narodziło się ze strachu. W 1574 roku, gdy miastem rządziła Wenecja, a nad Zadarem wisiała groźba tureckiego oblężenia, w zasypanej fosie obronnej przy bastionie Grimani wybudowano wielką cysternę z pięcioma kamiennymi studniami. Logika była prosta - jeśli wróg odetnie miasto, woda musi być w środku murów.

Te pięć studni poiło zadaran aż do XIX wieku, kiedy wodę zaczęto sprowadzać akweduktem prosto z pobliskiego jeziora Vrana. Przy okazji - to właśnie weneckie fortyfikacje Zadaru od 2017 roku widnieją na liście UNESCO.

Morskie organy - instrument, który miał własnego stroiciela i nigdy nie gra dwa razy tak samo

A teraz najlepsze, czyli powód, dla którego w ogóle warto przyjechać do Zadaru. Miasto było jednym z najmocniej bombardowanych w czasie II wojny światowej i powojenne nabrzeże odbudowano jako jednolitą betonową ścianę. Smutny widok. Aż pojawił się chorwacki architekt Nikola Bašić, który w 2004 roku zaprojektował coś, czego nie ma prawie nigdzie indziej - nabrzeże, które jest instrumentem.

Pod marmurowymi schodami schodzącymi do morza ukryto 35 polietylenowych rur o różnych długościach, średnicach i nachyleniach, podzielonych na siedem dziesięciometrowych sekcji. Kiedy fale popychają wodę, ta wtłacza powietrze w rury i z otworów w kamieniu wydobywa się dźwięk.

Bašić zatrudnił do tego cały sztab - od specjalisty od hydrauliki po człowieka odpowiedzialnego za strojenie instrumentu. Tak, morskie organy mają swojego stroiciela. Uroczyste otwarcie odbyło się 15 kwietnia 2005 roku, a rok później projekt dostał Europejską Nagrodę Przestrzeni Publicznych.

Usiądź tu na chwilę. Zwróć uwagę na detal - drewniane panele na ławkach układają się we wzór przypominający klawiaturę fortepianu. Morze gra, a ty słuchasz. Tuż obok stoi druga instalacja Bašicia, “Pozdrowienie Słońca” - krąg szklanych paneli, który za dnia ładuje się energią słoneczną, a po zmroku emituje losowe, kolorowe światła. My z maluchem nie wychodziliśmy wieczorami, więc tego akurat nie złapaliśmy na żywo. Czasem podróż z dzieckiem oznacza, że jeden cud zostaje na następny raz.

Zasubskrybuj teraz

Co zjeść w Zadarze - tuńczyk, brodet i buzara zamiast pizzy

Chorwacja jest jednym z głównych krajów Unii łowiących tuńczyka błękitnopłetwego.. W Zadarze grzechem byłoby zamawiać pizzę. Zamów stek z tuńczyka z grilla - mięso aromatyczne, gęste, czuć w nim morze. A jeśli chcesz wejść głębiej w lokalną kuchnię, szukaj dwóch słów w menu: brodet i buzara. Brodet (bądź brudet) to rybny gulasz z kilku gatunków ryb, często z dużymi kawałkami tuńczyka, gotowany powoli. Buzara to z kolei sposób przygotowania - ryba lub owoce morza duszone na patelni w oliwie z czosnkiem, pietruszką i odrobiną wina, na końcu zagęszczone bułką tartą. Każdy dom i każda konoba ma swoją wersję, więc dwa razy nie zjesz tego samego.

Jeśli pytasz o konkretny adres, my zjedliśmy w 4 Kantuna - restauracji z pizzerią ukrytej w samym sercu starówki, przy Varoškiej 1, na skrzyżowaniu, od którego bierze nazwę (chorwackie “kantun” to róg, narożnik, a “cztery kąty” to jeden z najbardziej charakterystycznych punktów starego Zadaru, gdzie krzyżują się dwie główne ulice wytyczone jeszcze na rzymskim planie miasta). Lokal łączy kuchnię tradycyjną z nowoczesną i chwali się grillem na węglu drzewnym oraz pizzą z pieca chlebowego. Co ciekawe, ich popisowym daniem jest “Fisherman’s pan à la 4 Kantuna” - gęsty gulasz ze scampi, białej ryby, małży, kalmarów i krewetek podawany z polentą, czyli wariacja na temat brodetu, o którym pisałem wyżej. W 2025 roku miejsce dostało wyróżnienie Tripadvisor Travelers’ Choice.

🍽️ Adres restauracji konoby “4 kantuna”
Varoška ul. 1, 23000, Zadar, Chorwacja
https://maps.app.goo.gl/Pm6oJcbqKvxKJBT4A

https://www.restaurant4kantuna.com/menu/

My akurat mieliśmy przesyt buzary i brodetu z poprzednich dni, więc postawiliśmy na talerz ryb i owoców morza dla dwojga za 62 euro - okoń morski, kalmary, grillowane kawałki tuńczyka, krewetki, sałatka i blitwa z ziemniakami. Do tego zupa rybna za 8 euro. Blitwa z ziemniakami to typowo chorwacka rzecz, której trzeba spróbować.

Jeśli planujesz chorwacki road trip, koniecznie zajrzyj też do mojego wpisu o (Opatija -miasto na trasie). A jeśli byłeś w Zadarze i złapałeś organy w lepszej formie niż ja - napisz do mnie na Instagramie @1.adam.bil, chętnie zobaczę Twoje nagranie.

Zasubskrybuj teraz

Protipy

1. Parkuj w parku przed starym miastem. Jest tam spory parking tuż przy wejściu na półwysep, w weekendy bezpłatny, z dużą rotacją aut - nawet gdy wygląda na zapełniony, miejsce zwalnia się w kilka minut.

2. Na morskie organy idź, gdy wieje i są fale. Przy gładkim morzu instrument milczy. Im mocniejsze falowanie, tym pełniejszy dźwięk - umiarkowany wiatr to minimum, żeby usłyszeć coś więcej niż szept.

3. "Pozdrowienie Słońca" działa tylko po zmroku. Jeśli podróżujesz z małym dzieckiem i wracasz na noc do apartamentu, zaplanuj jeden wieczór na starówce specjalnie pod tę instalację - inaczej zobaczysz tylko szary krąg na ziemi.

FAQ

1. Ile czasu potrzeba, żeby zwiedzić Zadar?
Jeden dzień w zupełności wystarczy, by obejść wszystkie najważniejsze punkty - stare miasto jest zwarte i przejdziesz je w kwadrans. Jeśli jednak chcesz złapać i morskie organy przy falach, i “Pozdrowienie Słońca” po zmroku, zostań na dwa dni.

2. Czy da się zwiedzać Zadar z wózkiem?
Tak. Główna trasa po półwyspie nie ma dramatycznych schodów, a stare miasto jest płaskie. Z wózkiem poradzisz sobie bez problemu - sprawdziliśmy to osobiście.

3. Gdzie zaparkować w Zadarze?
Najwygodniej w parkingu w parku przed wejściem na stare miasto. Nie jest drogi, ma dużą rotację, a w weekendy bywa darmowy.

4. Co koniecznie zjeść w Zadarze?
Stek z tuńczyka z grilla, brodet (rybny gulasz) albo buzarę (ryba lub owoce morza duszone w oliwie z czosnkiem i winem). Pizzę zostaw na inny dzień - tu rządzą ryby.

5. Czym są morskie organy w Zadarze?
To nabrzeże zaprojektowane przez Nikolę Bašicia, pod którego marmurowymi schodami ukryto 35 rur. Fale wtłaczają w nie powietrze i tworzą dźwięk - instrument grany przez morze, otwarty w 2005 roku.

Film z Zadaru na Youtube

Byłeś kiedyś w Zadarze? Daj znać w komentarzu co jeszcze warto tam zobaczyć.

Masz w głowie kogoś, kto akurat planuje weekend gdzieś bliżej niż Włochy?

Wyślij mu ten artykuł, oszczędzisz mu reaserchu i gadania z chatemGPT.

A jeśli chcesz zobaczyć te miejsca ze mną, nakręcone na miejscu - film z Zadaru jest na moim kanale YouTube

Link do filmu na Youtubie

Na bieżąco wrzucam też kadry z trasy na Instagramie - @1.adam.bil.

Tam zobaczysz, co się u mnie dzieje na bieżąco.

Co zwiedzić w Opatiji - kurort, który lekarze przepisywali na receptę

Opatija to nie jest Chorwacja, jaką znasz z pocztówek z Dalmacji - to kawałek wiedeńskiej secesji nad ciepłym Adriatykiem. Sprawdź, co zwiedzić w Opatiji, gdzie zjeść najlepszy brodet i dlaczego od stu lat przyjeżdżają tu Polacy. Jeśli planujesz dłuższą trasę przez Europę, zajrzyj też do mojego przewodnika

Utworzyłem mapkę w Google maps z opisywanymi miejscami. Gotowiec dla Ciebie

📍 Mapa miejsc:
link do Map Google

Jechałem do Chorwacji uprzedzony. Kiedy żona rzuciła „Adam, jedziemy do Chorwacji", w głowie od razu zapaliła mi się czerwona lampka: Split, Trogir, tłumy, naciąganie turysty na każdym kroku, ceny, które potrafią zepsuć humor szybciej niż deszcz. Powiedziałem więc: dobra, ale pierwszy przystanek wybieram ja. Spojrzałem na mapę i znalazłem miasto, o którym wtedy nie wiedziałem prawie nic - Opatiję. To, co odkryłem na miejscu, kompletnie wywróciło moje wyobrażenie o chorwackich wakacjach. I właśnie o tym, co zwiedzić w Opatiji i dlaczego warto tu przyjechać dłużej niż na jeden dzień, jest ten tekst.

Miasto, które wymyślili lekarze

Zacznijmy od ciekawostki, która ustawia całą resztę. W XIX wieku lekarze z całej Europy wypisywali pacjentom na receptach dosłownie jedno słowo: Opatija. Był to słynny i skuteczny kurort, specjalizujący się w leczeniu chorób płuc. Przyjechał tu między innymi Stanisław Witkiewicz, ojciec Witkacego, którego syn regularnie odwiedzał. Powiem tak - przez te kilka dni faktycznie oddychało mi się lepiej. Nie wiem, czy to sugestia, czy powietrze rzeczywiście coś robi, ale po dwóch dniach poczułem różnicę. Tym bardziej że wcześniej, śpiąc w Lipsku i Monachium w hotelach z klimatyzacją, której nie dało się wyłączyć ani uchylić okna, zdążyłem się porządnie rozchorować.

Sama nazwa miasta to po chorwacku „opactwo”. I nie jest to przypadek, bo cała historia tego miejsca zaczęła się od jednego kościoła. Ale do niego dojdziemy.

Od willi nad morzem do Nicei Adriatyku

Historia turystyki w Opatiji - a właściwie cała chorwacka turystyka - zaczęła się w 1844 roku. Bogaty kupiec z pobliskiej Rijeki, Iginio Scarpa, zbudował tu willę i nazwał ją Angiolina, na cześć swojej zmarłej żony. Wcześniej Opatija była rybacką osadą liczącą zaledwie kilkadziesiąt domów. Scarpa zaczął zapraszać do willi arystokrację, potem zjawiła się cesarzowa, a za nią cały wiedeński dwór. Tak Habsburgowie zrobili z rybackiej wioski kurort, który dziś nazywa się Niceą albo Monte Carlo Adriatyku.

Co mnie urzekło najbardziej? Architektura, która w ogóle nie pasuje do reszty Chorwacji. Żadnych kamiennych, dalmatyńskich klimatów - tu rządzi austro-węgierska secesja. Człowiek czuje się, jakby ktoś wyjął kawałek Wiednia i postawił go nad morzem. Naprawdę.

Lungomare - 12 kilometrów, na których nie sposób się znudzić

Sercem spacerowej Opatiji jest Lungomare, nadmorska promenada wykuta nad skalistym brzegiem. Ma około 12 kilometrów i ciągnie się aż do Lovranu [źródło: Visit Croatia]. Jej północną część ukończono w 1889 roku, południową dopiero w 1911. Dla mnie, podróżującego z małym synkiem, była to rzecz na wagę złota - płaska, równa, idealna pod wózek. To nie jest deptak do odhaczenia w jeden dzień. Można nim chodzić kilka dni z rzędu i za każdym razem co kilkaset metrów zobaczyć coś nowego. Po drodze trafia się też zamykany, odosobniony plac zabaw przy plaży - dziecko się wybiega, a wy spokojnie popatrzycie na Adriatyk.

Kościół świętego Jakuba i park, który przywędrował z całego świata

Pamiętacie, że nazwa miasta oznacza opactwo? Tutaj zobaczycie miejsce, od którego wszystko się zaczęło - kościół świętego Jakuba. Pierwsza wzmianka o nim sięga głęboko wstecz, a przez wieki stojące przy nim opactwo benedyktynów było praktycznie jedynym budynkiem w okolicy. Cała późniejsza elegancja - hotele, wille - wyrosła wokół tego punktu.

Kilka kroków dalej leży park Angiolina, ten sam, który założył Scarpa. A że był kupcem, z każdej wyprawy handlowej przywoził rośliny - z Chin, Japonii, Ameryki Południowej, Australii. Posadził je wszystkie tutaj. Dziś rośnie tu ponad 150 gatunków, których w tej części Europy się nie uświadczy. Symbolem całej Opatiji, tym z pocztówek i magnesów, jest japońska kamelia. Trafiliśmy w kwietniu, akurat w okres jej kwitnienia - mój synek biegał między krzewami i wąchał kwiaty. Lepszego timingu nie mogliśmy sobie wymarzyć.

Gdzie zjeść - brodet, buzara i ryba prosto z palca

Teraz rzecz, dla której wielu z was tu zostanie: jedzenie. W okolicy Opatiji jest rybna restauracja prowadzona przez rodzinkę, trochę schowana, ale z najświeższymi produktami w okolicy. Można dosłownie wejść, wskazać palcem i powiedzieć „chcę to, to i to”, a oni zrobią z tego menu. Wygląda ono na długie, ale tak naprawdę to kilka produktów przyrządzonych na różne sposoby.

W chorwackiej restauracji rybnej zamawiajcie zupę. To podpis danej kuchni, gotowany na najlepszych składnikach - intensywny wywar, ryby, owoce morza. A poza zupą są dwa dania, których w Chorwacji spróbować trzeba koniecznie. Pierwsze to brodet - rybna potrawka, którą każda restauracja robi po swojemu: ryba, owoce morza, ośmiornica albo kalmary, podawane z polentą. Drugie to buzara - sposób przyrządzania owoców morza na oliwie z czosnkiem i pietruszką, rzadziej z odrobiną octu i wina, zagęszczany bułką tartą. Możecie zamówić w tej formie same krewetki, same małże albo miks.

W centrum miasta odkryłem jeszcze jedną restaurację - Roko. To do niej wracałem po brodet, istryjski gulasz rybny z polentą: gęsty, pomidorowy, z czosnkiem, z rybą, która lekko się rozpada. Dokładnie to, co smakowało mi tu najbardziej. Nie są to najtańsze dania, ale jak na Chorwację cena pozostaje rozsądna. I jest haczyk historyczny - na elewacji tuż przy Roko wisi tablica upamiętniająca Leo Sternbacha, urodzonego w Opatiji chemika, który pracując dla szwajcarskiej Roche zsyntetyzował jako pierwszy na świecie benzodiazepiny. Tego samego Valium, które przez kilkanaście lat było najczęściej przepisywanym lekiem na świecie. Co ciekawe, jego ojciec, krakowski aptekarz, przeprowadził się do Opatiji właśnie po to, by prowadzić tu aptekę uzdrowiskową.

Na coś słodkiego pójdźcie kawałek dalej, do Strauss Café. I tu moja ulubiona ciekawostka z całej podróży. Zauważcie - każdy kraj naszej części Europy ma swoją kremówkę. My mamy papieską z Wadowic, Chorwaci mają svoją kremšnitę. I każdy naród jest absolutnie przekonany, że to właśnie jego wersja jest najlepsza na świecie. A tak naprawdę wszędzie jest to samo ciastko pod inną nazwą: kruche ciasto, warstwa budyniowego kremu, cukier puder.

Polskie ślady, na które natkniesz się przypadkiem

Tego się nie spodziewałem. Opatija jest pełna polskich tropów. Henryk Sienkiewicz był tu trzy razy i mówi się, że to właśnie tutaj świętował Nagrodę Nobla; niektórzy twierdzą nawet, że pisał tu fragmenty „Quo Vadis”. Upamiętnia go popiersie. W 1914 roku, na zalecenie lekarza, przyjechał tu na pobyt zdrowotny Józef Piłsudski - jego osobę upamiętnia tablica odsłonięta w 80. rocznicę odzyskania niepodległości. Bywali tu również Żeromski i Mościcki.

To jest dziwne i piękne uczucie. Stoisz nad Adriatykiem, mijają cię Niemcy, Chorwaci, nikt wokół nie rozumie, co napisano na tablicy - a ty nagle czytasz o Sienkiewiczu i Piłsudskim. To miejsce nie jest dla nas, Polaków, żadnym świeżym odkryciem. Przyjeżdżamy tu od ponad stu lat.

Czy Opatija jest dla rodzin z dziećmi?

Wracam do pytania, od którego zaczynałem całą tę podróż: które chorwackie miasto jest przyjazne rodzinom z dziećmi? Po kilku dniach mam jasną odpowiedź - Opatija. Długi, płaski deptak pod wózek, zamykane place zabaw przy plaży, ciepła woda, życzliwi ludzie i jedzenie, do którego chce się wracać. W naszej willi z apartamentami na wynajem spało niemieckie małżeństwo, które przyjeżdża tu od ponad trzydziestu lat i tylko tu. To mi dało do myślenia. W Splicie spodziewałem się, że odhaczę punkty i pojadę dalej, bo zabraknie zajęć. W Opatiji ani razu nie poczułem, że nie ma co robić.

Zasubskrybuj teraz

Protipy

1. Spaceruj Lungomare odcinkami o różnych porach - rano w stronę Lovranu jest pustawo i chłodno, idealnie z wózkiem; tłum pojawia się dopiero po południu bliżej centrum.

2. Po brodet idź do Roko w centrum, ale po słodkie przejdź te kilkadziesiąt metrów dalej do Strauss Café - kremšnita smakuje tam najlepiej, a wybór ciastek jest spory.

3. Park Angiolina zaplanuj na kwiecień, jeśli możesz - to okres kwitnienia japońskiej kamelii, symbolu miasta; w innych miesiącach zobaczysz zieleń, ale nie ten konkretny kwiat z pocztówek.

FAQ

Ile dni warto spędzić w Opatiji? Spokojnie trzy do pięciu. Dzięki 12-kilometrowej promenadzie Lungomare i okolicznym miasteczkom (Lovran, Volosko) codziennie zobaczysz coś innego. To nie jest miejsce na jednodniowy przystanek.

Czy Opatija jest droga? Drożej niż w głębi kraju, ale taniej i spokojniej niż w obleganym Splicie czy Trogirze. Jedzenie w dobrych restauracjach jak Roko nie jest najtańsze, lecz cena pozostaje rozsądna jak na nadmorski kurort.

Czy Opatija nadaje się dla rodzin z dziećmi? Tak, i to bardzo. Płaski deptak pod wózek, zamykane place zabaw przy plaży, ciepła woda i mnóstwo zieleni w parku Angiolina. To jedno z najbardziej przyjaznych rodzinom miast na chorwackim wybrzeżu.

Co koniecznie zjeść w Opatiji? Zupę rybną, brodet (istryjski gulasz rybny z polentą) i buzarę (owoce morza na oliwie z czosnkiem). Na deser chorwacką kremšnitę - kuzynkę naszej kremówki.

Czym Opatija różni się od reszty Chorwacji? Architekturą i klimatem. Zamiast kamiennej Dalmacji dostajesz austro-węgierską secesję - eleganckie wille i hotele, które wyglądają, jakby przeniesiono je z Wiednia nad morze.

Film z Opatiji na Youtube

Cały spacer po Opatiji - Lungomare, park Angiolina, talerz brodetu w Roko - pokazałem na wideo na moim kanale YouTube. Zobacz film i sam oceń, czy to nie najpiękniejszy kawałek Chorwacji

Link do filmu na Youtubie

A jeśli planujesz tam jechać z dzieckiem i masz pytania, napisz do mnie na Instagramie @1.adam.bil chętnie podrzucę namiary na restauracje i nasz nocleg. Znasz kogoś, kto właśnie wybiera się do Chorwacji? Wyślij mu ten tekst.

W tym odcinku zaglądamy do lodziarni od kuchni: jak naprawdę powstają lody rzemieślnicze, w jakiej temperaturze się je robi i przechowuje, skąd biorą się smaki i które z nich powstały tylko raz. Pytam też o rzeczy, o których klienci nie mają pojęcia — co dzieje się z lodami, których nikt nie kupił, czy pracownicy mogą je jeść i czy da się zrobić lody dosłownie o każdym smaku. Tak, łącznie z paprykarzem.

🍦 Tradycyjne włoskie lody gelato — Giovanni Volpe

Facebook: https://www.facebook.com/lodziarniegiovannivolpe
Instagram: https://www.instagram.com/lodziarniegiovannivolpe/

Lokale w Szczecinie:
ul. Cedyńska 2-4
ul. Traugutta 91
ul. Ratajczaka 21
Kąpielisko Arkonka

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

✅ Zasubskrybuj kanał:

▸ Instagram: https://www.instagram.com/1.adam.bil
▸ Kontakt: bil.adam.biz@gmail.com

🔴 Zapraszam do komentowania i dzielenia się tym odcinkiem!

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

🎙️ ROZDZIAŁY

(00:00) - Wstęp
(00:46) - Ulubione smaki lodów
(02:03) - Czy lodziarnia to spełnienie marzeń z dzieciństwa?
(05:42) - Czy ciężko było wejść na szczeciński rynek?
(07:08) - Jak się dziś robi lody?
(10:35) - Temperatura lodów
(12:37) - Proces produkcji lodów
(15:41) - Meble chłodnicze i sprzęt do lodów
(19:52) - Lody o każdym smaku? Robiliście z paprykarzem?
(29:31) - O wafelkach do lodów
(32:11) - Gałki i porcje lodów
(35:12) - Typowy dzień pracy w lodziarni
(39:00) - Czy pracownicy mogą jeść lody?
(40:25) - Próbowanie lodów przed kupnem
(43:05) - Jak oszacować, ile lodów przygotować?
(46:20) - Co jest najfajniejszego w prowadzeniu lodziarni?
(49:37) - Co jest najtrudniejsze w prowadzeniu lodziarni?
(51:29) - Co po sezonie?
(53:47) - Gdzie znaleźć Giovanni Volpe?

Co zobaczyć w Monachium: gotowa trasa na 1-2 dni z bawarskimi smakami i nieoczywistymi atrakcjami

Masz jeden dzień i zastanawiasz się, co zobaczyć w Monachium, żeby złapać charakter miasta. Oto krótka trasa bez biegu. Większość przewodników podejdzie do tematu "co zobaczyć w Monachium" tak, jakby chodziło o odhaczenie listy. Ja podszedłem inaczej. Przejeżdżałem przez to miasto w drodze nad Adriatyk, mieliśmy jeden dzień i potraktowaliśmy go jak test: czy da się złapać duszę Monachium, mając tylko kilka godzin. Poniżej opis tej trasy, sprawdzonej własnymi nogami, z faktami, które warto znać, zanim się tam pojawisz.

Utworzyłem mapkę w Google maps z opisywanymi miejscami. Gotowiec dla Ciebie

📍 Mapa miejsc:
link do Map Google

Marienplatz - serce miasta, w którym wszystko ma swój początek

Zacznij tam, gdzie zaczyna się samo Monachium. Plac Mariacki (Marienplatz) jest centralnym placem miasta i miejscem zbiórek mieszkańców od momentu założenia Monachium w 1158 roku - to stąd mierzy się wszystkie odległości w mieście. Pierwotnie był to plac targowy, a swoją dzisiejszą nazwę nosi od kolumny maryjnej (Mariensäule), ustawionej tu w 1638 roku na pamiątkę końca szwedzkiej okupacji w czasie wojny trzydziestoletniej.

Nad placem góruje Nowy Ratusz (Neues Rathaus), i tu uwaga na częste nieporozumienie. Wygląda jak budowla średniowieczna, a w rzeczywistości jest znacznie młodszy - powstał w stylu neogotyckim w latach 1867–1905, a zaprojektował go Georg von Hauberrisser, który miał wtedy zaledwie 25 lat. To dlatego ratusz “udaje” starszego, niż jest.

Rzecz, na którą wszyscy czekają, to Glockenspiel - mechaniczny zegar w wieży ratusza. Odgrywa swoje przedstawienie codziennie o 11:00 i 12:00, a od marca do października dodatkowo o 17:00.

Figury odtwarzają dwie sceny z historii miasta: ślub księcia Wilhelma V z Renatą Lotaryńską z 1568 roku wraz z turniejem rycerskim oraz taniec bednarzy. Całość trwa kwadrans. Tuż obok stoi Stary Ratusz (Altes Rathaus) - to z niego wyprowadziła się rada miejska, gdy budynek zrobił się za ciasny.

Weisses Bräuhaus - biała kiełbasa i lekcja bawarskiego rytuału

Skoro jesteś w okolicy, czas na pierwsze konkretne danie. Niedaleko Marienplatz, przy ulicy Tal, działa Weisses Bräuhaus im Tal - klasyczny bawarski browar-restauracja, gdzie zamówisz to, od czego trzeba zacząć przygodę z kuchnią tego regionu: białą monachijską kiełbasę (Weißwurst).

Zasubskrybuj teraz

I tu praktyczna ciekawostka, która oddziela turystę od kogoś, kto wie. Biała kiełbasa to danie poranne - tradycyjnie je się ją przed południem, parzoną, nigdy smażoną, i co najważniejsze: nie kroi się jej nożem. Bawarczyk wysysa mięso z osłonki albo nacina ją wzdłuż i wyłuskuje zawartość. Do tego słodka musztarda, precel i pszeniczne piwo.

Druga rzecz, którą warto spróbować, to obatzda (po bawarsku obazda) - serowe smarowidło na bazie dojrzałego camemberta, masła, papryki i cebuli, klasyka piwnego ogrodu. No i precle, czyli Brezn - większe i bardziej miękkie, niż się spodziewasz.

Frauenkirche - dwie cebulaste wieże i ślad diabła przy wejściu

Kilka kroków dalej wyrastają dwie wieże, które widać z każdego punktu w centrum. To Frauenkirche, czyli katedra Najświętszej Marii Panny. Budowę rozpoczęto w 1468 roku według projektu Jörga von Halsbacha, a konsekrowano kościół w 1494. Materiałem jest cegła - w okolicy brakowało kamieniołomów, więc z powodów oszczędnościowych postawiono na ceglaną konstrukcję.

Charakterystyczne cebulaste hełmy na wieżach to późniejszy dodatek - dobudowano je dopiero w 1525 roku, a wzorowano na kopule Kopuły na Skale w Jerozolimie. Obie wieże mają nieco ponad 98 metrów. Co ważne dla panoramy miasta: w 2004 roku mieszkańcy Monachium przegłosowali w referendum zakaz budowania w mieście obiektów wyższych niż Frauenkirche. Dlatego do dziś sylwetka katedry dominuje nad miastem.

Przy wejściu poszukaj słynnego “śladu diabła” (Teufelstritt). Legenda mówi, że diabeł, zadowolony, że kościół zbudowano rzekomo bez okien (to złudzenie optyczne wywołane ustawieniem filarów), tupnął nogą i zostawił odcisk - widoczny do dziś. Wstęp do katedry jest bezpłatny

Theatinerkirche - włoski barok w kolorze musztardy

Idąc dalej w stronę Odeonsplatz, trudno przeoczyć budowlę w intensywnie żółtym kolorze. To Theatinerkirche, czyli kościół Teatynów (oficjalnie kościół św. Kajetana). Jego historia to gotowy materiał na film. Powstał z wdzięczności - elektor Ferdynand Maria i jego żona Henrietta Adelajda Sabaudzka ufundowali go po narodzinach długo wyczekiwanego następcy tronu, księcia Maksymiliana Emanuela, w 1662 roku.

Kamień węgielny położono 29 kwietnia 1663 roku, a projekt powierzono Włochowi - Agostino Barellemu z Bolonii, który wzorował się na rzymskim kościele Sant’Andrea della Valle [źródło: en.wikipedia.org]. Fasadę w stylu rokoko dokończyli dopiero w latach 1765–1768 François de Cuvilliés i jego syn [źródło: en.wikipedia.org]. Co ciekawe, była to pierwsza barokowa świątynia na północ od Alp i mocno wpłynęła na rozwój południowoniemieckiego baroku. W krypcie (Fürstengruft) spoczywa blisko 50 członków dynastii Wittelsbachów. Ten ochrowo-żółty kolor stał się jednym z rozpoznawalnych symboli miasta.

Hofgarten - ogród, od którego zaczęła się miejska zieleń Monachium

Tuż obok rozciąga się Hofgarten, czyli Ogród Dworski. To spokojniejszy przystanek, ale z ważnym kontekstem. Założono go w latach 1613–1617 po północnej stronie Rezydencji jako prywatny ogród dworu Wittelsbachów. Geometryczny, włosko-renesansowy układ z pawilonem pośrodku to idealne miejsce na chwilę oddechu między zwiedzaniem kościołów a wejściem do wielkiego parku. Dla kontekstu: zanim powstał Englischer Garten, Hofgarten był właściwie jedynym publicznym parkiem w Monachium.

Englischer Garten - park większy od Central Parku, z falą do surfowania w środku miasta

I tu trasa robi się naprawdę nieoczywista. Englischer Garten (Ogród Angielski) to jeden z największych miejskich parków na świecie - większy od nowojorskiego Central Parku. Powstał w 1789 roku z inicjatywy elektora Karla Theodora, początkowo jako ogród o charakterze wojskowym, a jeszcze w tym samym roku ogłoszono go parkiem publicznym. Nadzorował to przedsięwzięcie Benjamin Thompson, późniejszy hrabia Rumford. Warto wiedzieć, że był to pierwszy tego typu park publiczny w Europie.

Ale prawdziwa atrakcja - ta, której nikt się nie spodziewa w głębi lądu - to Eisbachwelle. Na potoku Eisbach, przy wejściu do parku, powstaje stała sztuczna fala, na której surferzy jeżdżą przez cały rok, w niemal każdą pogodę. To uważa się za jedną z najbardziej znanych miejskich fal do surfowania na świecie. Tradycję zapoczątkowali po II wojnie światowej amerykańscy żołnierze stacjonujący w Monachium. Stoisz w środku Bawarii i patrzysz, jak ktoś w piance łapie falę - to jeden z tych obrazków, które zostają w głowie najdłużej. Nazwa Eisbach, czyli “lodowy potok”, nie jest przypadkowa - woda rzadko przekracza 15°C nawet latem.

Sendlinger Tor - dlaczego warto zacząć spacer właśnie stąd

Na koniec praktyczna wskazówka dotycząca samego ułożenia trasy. Choć opisałem ją od Marienplatz, dobrym punktem startowym bywa Sendlinger Tor - jedna z zachowanych średniowiecznych bram miejskich, na południowym skraju starówki. Stąd ulicą Sendlinger Straße dochodzisz spokojnie do Marienplatz, mijając po drodze sklepy i mniejsze kościoły, a całość układa się w logiczny ciąg: brama → centrum → katedry → ogrody. Jeśli planujesz, co zobaczyć w Monachium w jeden dzień, taki kierunek pozwala skończyć dzień w zieleni Englischer Garten, a nie w tłumie na placu.

Zasubskrybuj teraz

Protipy

1. Stań pod Nowym Ratuszem na Marienplatz kilka minut przed 11:00 lub 12:00 - Glockenspiel rusza punktualnie, a po pierwszym utworze figury jeszcze chwilę się nie ruszają, więc nie odchodź zniecierpliwiony. Najlepszy widok masz nie z samego dołu placu, tylko z lekkiego oddalenia, od strony ulicy.

2. Białą kiełbasę (Weißwurst) zamawiaj wyłącznie przed południem i nie krój jej nożem - nacinasz osłonkę wzdłuż i wyłuskujesz mięso. W Weisses Bräuhaus dorzuć do tego obatzdę i pszeniczne piwo, żeby mieć pełen bawarski zestaw.

FAQ

Ile czasu potrzeba, żeby zobaczyć najważniejsze miejsca w Monachium? Opisaną trasę - od Marienplatz przez Frauenkirche i Theatinerkirche po Hofgarten i Englischer Garten - spokojnie przejdziesz w jeden dzień. Jeśli masz dwa dni, drugi możesz poświęcić na muzea i Rezydencję, bez pośpiechu.

Czy wejście do kościołów w Monachium jest płatne? Wstęp do Frauenkirche jest bezpłatny. Podobnie zwiedzanie głównej części Theatinerkirche - opłaty pojawiają się dopiero przy wejściu na wieżę widokową (np. wieży Frauenkirche) lub do niektórych krypt.

Co koniecznie zjeść w Monachium? Trzy klasyki bawarskie: białą kiełbasę (Weißwurst), obatzdę (serowe smarowidło do chleba) i precle. Najlepiej w tradycyjnym browarze typu Weisses Bräuhaus.

Czy naprawdę można surfować w środku Monachium? Tak. Na potoku Eisbach w Englischer Garten istnieje stała sztuczna fala (Eisbachwelle), na której surferzy jeżdżą przez cały rok. Tradycję zapoczątkowali amerykańscy żołnierze po II wojnie światowej.

Od czego najlepiej zacząć zwiedzanie? Wygodnie zacząć od Sendlinger Tor i iść Sendlinger Straße w stronę Marienplatz, kończąc dzień w zieleni Englischer Garten. Trasa układa się wtedy w logiczny ciąg, bez nawracania.

Film z Monachium na Youtube

Byłeś kiedyś w Monachium? Daj znać w komentarzu co jeszcze warto tam zobaczyć.

Masz w głowie kogoś, kto akurat planuje weekend gdzieś dalej w Europę?

Wyślij mu ten artykuł, oszczędzisz mu reaserchu i gadania z chatemGPT.

A jeśli chcesz zobaczyć te miejsca ze mną, nakręcone na miejscu - film z Monachium jest na moim kanale YouTube

Link do filmu na Youtubie

Na bieżąco wrzucam też kadry z życia i tras na Instagramie - @1.adam.bil.

Tam zobaczysz, co się u mnie dzieje na bieżąco.

Instagram: https://www.instagram.com/1.adam.bil

Rozmowa z Ewą i Krzysztofem - założycielami i małżeństwem, które 25 lat temu stworzyło w Szczecinie Zespół Pieśni i Tańca Szczecinianie.

Opowiadają o tym, jak z grupy studenckiej wyrósł wielopokoleniowy, nagradzany zespół folklorystyczny, honorowy ambasador miasta. Dzielą się kulisami codziennego prowadzenia ponad 300-osobowego zespołu, opowiadają o sukcesach na międzynarodowych festiwalach folkloru oraz o wyjątkowym projekcie stworzenia oryginalnych strojów i choreografii Polskiego Pomorza Zachodniego na 80-lecie polskiego Szczecina.

Rozmowa dotyka też planów na przyszłość, najbliższych wyjazdów na Sycylię i do Meksyku oraz otwartego naboru dla każdego - od czterolatków po dorosłych - kto chciałby odkryć polską tradycję przez taniec, śpiew i muzykę.

Zespół Pieśni i Tańca Szczecinianie zaprasza na całoroczne nabory do grup tanecznych: przedszkolnych, dziecięcych, młodzieżowych, dorosłych, wokalnych i kapeli.

Sala taneczna: ul. Ku Słońcu 124, 71-073 Szczecin (Zespół Szkół Salezjańskich)

Dyrektor Artystyczny - Ewa Ott-Kamińska: +48 501 923 882

Dyrektor Muzyczny - Krzysztof Kamiński: +48 505 862 121

szczecinianie@wp.pl

https://www.szczecinianie.org/

https://www.instagram.com/zpit_szczecinianie/

https://www.facebook.com/szczecinianie/

Wesprzyj zespół przekazując 1,5% podatku:

Stowarzyszenie Zespół Pieśni i Tańca "Szczecinianie"

KRS: 0000270261

Numer konta: 35 2030 0045 1110 0000 0382 5640

Tytuł przelewu: SZCZECINIANIE 21679

(00:00) Wstęp - 25-lecie działalności

(02:21) Początki zespołu

(04:56) Przełomowe momenty i nagrody

(11:35) Regularne występy

(13:57) Oprawa na stadionie Pogoni Szczecin

(15:31) Wybór repertuaru i regionów

(17:35) Czy tylko taniec ludowy?

(22:11) Najtrudniejsze aspekty prowadzenia zespołu

(23:37) Nabór do zespołu

(30:10) Jak wyglądają treningi?

(33:30) Wyjazdy na Sycylię i do Meksyku

(37:13) O pięknych strojach

(43:38) Plany na 5 lat

Instagram: https://www.instagram.com/1.adam.bil

Moim gościem jest Katarzyna Sawicz-Jabłońska. Architektka, radna osiedla Głębokiego w Szczecinie. W rozmowie opowiada o swojej drodze zawodowej, fenomenie osiedla Głębokiego, przedwojennej architekturze Szczecina, patodewelopersce oraz o tym, na progu jakiej epoki architektonicznej właśnie się znajdujemy.

Kontakt do Katarzyny Sawicz-Jabłońskiej:

Instagram: https://www.instagram.com/sa.wicz/

Pchli targ i inne inicjatywy: https://www.instagram.com/dom_sasiedzki_na_glebokiem/

(01:57) Dlaczego architekci mają złą opinię w internecie?

(02:19) Kim jest Katarzyna Sawicz-Jabłońska?

(02:53) Tradycja sadzenia drzew przy szkole na Głębokim

(03:18) Praca architekta: kreatywność czy biurokracja?

(05:06) Czy spodziewałaś się jak wygląda ta praca?

(05:53) Odroczona gratyfikacja – projekt trwa latami

(06:18) Najpiękniejszy moment pracy architekta – koncepcja

(07:27) Fenomen osiedla Głębokiego w Szczecinie

(08:23) Historia osiedla Głębokiego

(11:08) Lata 30., Bauhaus i idea miasta ogrodu na Głębokim

(12:24) Przedwojenne detale architektoniczne – co przetrwało?

(13:35) Szkoła podstawowa na Głębokim – fenomen na skalę Polski

(17:10) Czego brakuje na osiedlu Głębokim?

(18:06) Biblioteka jako centrum życia społecznego – co się zmieniło?

(20:27) Nowe osiedla kontra Głębokie – gdzie jest różnica?

(21:21) Jesteśmy na progu nowej epoki w urbanistyce

(21:52) Ankieta na Głębokim: ludzie chcą się spotykać

(23:13) Pchli targ jako otwarcie osiedla na Szczecin

(24:51) Klub seniora i klub małych Głęboczan

(26:10) Czy Głębokie będzie pionierem nowej urbanistyki?

(27:05) Patodeweloperka to powrót kamienic czynszowych z XIX wieku

(28:14) Wielka płyta była bardziej humanistyczna niż obecna deweloperka

(30:24) Zmiana musi przyjść od deweloperów, nie od planów

(31:57) Dlaczego kochamy szczecińskie kamienice?

(33:17) Eklektyzm kontra modernizm – co lepiej się starzeje?

(34:12) Lizbona: Alfama vs dzielnica Expo

(35:47) Sinusoida w historii architektury – od Egiptu po neomodernizm

(37:26) Postmodernizm i dlaczego ludzie kochają Las Vegas

(38:32) Czy kończy się epoka neomodernizmu?

(40:18) Maksymalizm we wnętrzach – trend czy natura człowieka?

(42:32) Czego chcą klienci dziś? Ponadczasowe wnętrza

(43:14) Bryła budynku a miejscowy plan zagospodarowania

(45:24) Ulubiony budynek w Szczecinie – biblioteka na Głębokim

(45:48) Bjarke Ingels – innowator, o którym będą uczyć na studiach

(47:24) Frank Lloyd Wright i Dom nad Wodospadem

(48:48) Hagia Sofia – olśnienie architektoniczne

(49:22) Katedra Notre Dame przed i po pożarze

(50:57) Sagrada Familia – budowana jak średniowieczne katedry

(53:14) Działalność społeczna jako odskocznia od pracy architekta

(53:54) Plany jako radna osiedla Głębokiego

Lipsk co warto zobaczyć, jeśli masz tylko 48 godzin - przewodnik po targowej stolicy Saksonii

Gdyby nie skrzyżowanie dwóch szlaków handlowych - Via Regia (z Renu na Ruś) i Via Imperii (z Włoch na Bałtyk) - żadnego Lipska by tu pewnie nie było. To miasto powstało, bo dwie europejskie autostrady średniowiecza przecięły się akurat tutaj na skrzyżowaniu Via Regia i Via Imperii. Stąd te wszystkie pasaże, kryte przejścia, kamienice z magazynami na piętrach. Stąd też paradoks, który zaskakuje większość Polaków: stolicą Saksonii jest Drezno, ale to Lipsk przez wieki był bogatszy. Kuleta

Utworzyłem mapkę w Google maps z opisywanymi miejscami. Gotowiec dla Ciebie

📍 Mapa miejsc:
link do Map Google

Stary Ratusz, najważniejszy renesansowy, świecki budynek w Niemczech.

Pierwszą rzeczą, na którą warto spojrzeć dłużej niż przez obiektyw aparatu lub telefon, jest Altes Rathaus. Renesansowy ratusz wzniesiono w latach 1556–1557, z inicjatywy ówczesnego burmistrza i kupca Hieronima Lottera

[źródło: leipzig.travel, oficjalna strona miasta].

Ciekawostka, którą rzadko ktoś dorzuca w przewodnikach: cały budynek postawiono w zaledwie dziewięć miesięcy. To kawał roboty jak na renesans, kiedy każdy detal kuto i zdobiono ręcznie. Dziś w środku mieści się Muzeum Historii Miasta - i to jest jeden z tych przypadków, gdy warto wejść, nawet jeśli muzea cię męczą. Lipsk ma ciekawszą historię, niż się wydaje na pierwszy rzut oka.

Leipzig Tourismus Bartekwpodrozy.pl

Tuż obok, na placu Naschmarkt, znajdziesz pomnik Goethego. I tu zaczyna się druga warstwa tego miasta - literacka.

Goethe, który spędzał więcej czasu w piwnicy niż na wykładach

Johann Wolfgang von Goethe przyjechał do Lipska w wieku szesnastu lat. Studiował na Uniwersytecie Lipskim w latach 1765–1768, formalnie prawo, bo tego życzył sobie ojciec. Nieformalnie - przesiadywał w Auerbachs Keller. To była jego ulubiona winiarnia, a zobaczył tam dwa obrazy z 1625 roku, które przedstawiały legendarnego doktora Fausta pijącego ze studentami i wyjeżdżającego z piwnicy okrakiem na beczce wina. Wikipedia

Trzydzieści parę lat później Goethe umieścił tę piwnicę w “Fauście” jako pierwszy przystanek Mefistofelesa z głównym bohaterem. Auerbachs Keller jest w istocie jedynym realnym miejscem wymienionym w “Fauście I”, które rzeczywiście istnieje. Cała reszta - Walpurgisnacht, gabinet doktora, więzienie Małgorzaty - to literacki konstrukt. Tylko ta piwnica jest prawdziwa. I co ważne dla człowieka, który tu trafia z biletem na weekend: ona dalej działa, dalej karmi, dalej można w niej zamówić wino w Goethezimmer i siedzieć w tym samym sklepieniu, co przyszły autor “Cierpień młodego Wertera”. Wejście znajduje się w Mädler Passage - najpiękniejszym pasażu w mieście, zbudowanym w latach 1912–1914

[źródło: Wikipedia, Auerbachs Keller]. Leipzig Tourismus

Goethe nazwał zresztą Lipsk “Małym Paryżem”. To zdanie pada w “Fauście” z ust studenta Froscha: “Mein Leipzig lob ich mir! Es ist ein klein Paris”

[źródło: Leipzig-Lese, archiwum Goethego].

Przetrwało do dziś jako turystyczny slogan, ale rdzeń jest prawdziwy - w XVIII wieku to miasto rzeczywiście miało ten kosmopolityczny, targowy, kawiarniany rytm.

Bach, który był trzecim wyborem rady miejskiej

Drugim wielkim nazwiskiem Lipska jest Jan Sebastian Bach. Tu coś, co warto wiedzieć, zanim wejdziesz do kościoła Świętego Tomasza: kiedy w 1723 roku rada miejska szukała nowego kantora, Bach nie był pierwszym wyborem. Ani drugim. Najpierw chciano Georga Philippa Telemanna, który odmówił. Potem Christopha Graupnera, którego nie puścił własny pracodawca. Bach był rozwiązaniem zapasowym - i jeden z radnych zapisał wtedy w protokole słynną notatkę, że “skoro nie da się dostać najlepszych, trzeba zadowolić się przeciętnymi”

[źródło: Bach-Archiv Leipzig, korespondencja rady miejskiej].

Ten “przeciętny” przepracował w Lipsku 27 lat, prowadził chór chłopięcy Thomanerchor, skomponował tu większość kantat kościelnych i właśnie tutaj powstała “Pasja według świętego Mateusza” (1727).

Po jego śmierci w 1750 roku Bach popadł w zapomnienie. I tu druga warstwa historii. 11 marca 1829 roku, w wieku dwudziestu lat, Felix Mendelssohn poprowadził “Pasję według świętego Mateusza” w berlińskiej Sing-Akademie - pierwsze publiczne wykonanie tego dzieła od śmierci kompozytora. To był moment, w którym Bach wrócił do europejskiego mainstreamu. Drobne sprostowanie wobec popularnej wersji tej opowieści: koncert Mendelssohna odbył się w Berlinie, nie w lipskim kościele Świętego Mikołaja

[źródło: Wikipedia, St Matthew Passion / Festival Bach Montréal].

Ale Mendelssohn potem przeniósł się do Lipska, kierował orkiestrą Gewandhaus i tu właśnie ufundował konserwatorium muzyczne - więc związek miasta z renesansem Bacha jest bezpośredni, tylko nie tak jak głosi miejska legenda. Festival Bach

Grób Bacha znajduje się dziś w Thomaskirche. Wstęp bezpłatny. Tuż obok funkcjonuje doskonałe Muzeum Bacha, prowadzone przez Bach-Archiv

[źródło: bachmuseumleipzig.de].

Zasubskrybuj teraz

Kuchnia saksońska, czyli śląska z niemieckim akcentem

Saksonia leży tam, gdzie Niemcy zachodnie spotykają się z dawnymi terenami słowiańskimi. Słychać to w nazwach miejscowości, widać to na talerzu. Bitki wołowe z modrą kapustą i kluskami ziemniaczanymi.

Pieczeń wieprzowa na kapuście kiszonej. Zupa ziemniaczana z grzankami. Jeśli jadałeś u babci na Górnym Śląsku - wiesz, o czym mówię. Różnica jest w detalach: Sasi częściej dodają parówki do zup, lubią marynaty z octem (Sauerbraten) i mają słabość do gorczycy.

Najbardziej rozpoznawalny słodki produkt miasta to lipski skowronek - Leipziger Lerche. To historia, która tłumaczy więcej o tym mieście niż niejedno muzeum. Do końca XIX wieku w samym 1720 roku w Lipsku sprzedano 400 tysięcy skowronków, pieczonych w ziołach z jajkiem, podawanych w cieście. Dopiero w 1876 roku król Albert I Saksoński zakazał polowań na te ptaki - głównie dlatego, że zaczynało ich być za mało, a zauważono ich rolę w rolnictwie. Lipscy cukiernicy nie chcieli stracić marki, więc wymyślili marcepanowe ciastko z dwoma paskami ciasta na wierzchu - to symbolizować ma sznurki, którymi związywano skrzydła pieczonego skowronka, a wisienka w środku - serce ptaka. To ważna korekta wobec popularnej anegdoty: krzyżyk to nie klatka, tylko wspomnienie sznurka

[źródło: Paste Magazine / German Cuisine Wiki].

Drobiazg, ale warto wiedzieć. Wikipedia

Drugi słodki klasyk to Bachtaler - czekoladka z ziarnkiem kawy w środku, stworzona w 1999 roku z okazji 250-lecia śmierci Bacha. Świeża historia, ale już lokalny rytuał.

Pomnik Bitwy Narodów - największa bitwa XIX wieku zatrzymała Napoleona

Na obrzeżach miasta stoi Völkerschlachtdenkmal, Pomnik Bitwy Narodów. 91 metrów wysokości, ukończony w 1913 roku na stulecie bitwy. W bitwie pod Lipskiem (16–19 października 1813) walczyło około 600 tysięcy żołnierzy z ponad dwudziestu krajów, zginęło lub odniosło rany ponad 100 tysięcy. To była największa bitwa Europy aż do I wojny światowej i to tutaj Napoleon stracił Niemcy. Z tarasu widokowego (364 stopnie albo winda do połowy wysokości) widać całe miasto. Jeśli pogoda dopisze - warto. Jeśli nie dopisuje, jak to bywa w Saksonii jesienią - można sobie odpuścić bez wyrzutów sumienia. Wikipedia City of Leipzig

Kościół Świętego Mikołaja - miejsce, gdzie zaczął się upadek NRD

I jeszcze jedna warstwa, którą łatwo przegapić, jeśli przyjeżdżasz do Lipska tylko za Bachem i Goethem. Kościół Świętego Mikołaja jesienią 1989 roku stał się punktem startowym pokojowej rewolucji w NRD, która ostatecznie doprowadziła do upadku muru berlińskiego. To stąd wychodziły poniedziałkowe modlitwy o pokój, które zamieniły się w demonstracje. Wnętrze świątyni ma neoklasycystyczne kolumny w kształcie palm - coś zupełnie nieoczywistego dla romańskiej bryły z 1165 roku. Wstęp bezpłatny. Filmowe szlaki

Zasubskrybuj teraz

Protipy

1. Bilet do Auerbachs Keller na kolację rezerwuj na stronie restauracji co najmniej dzień wcześniej, szczególnie w piątki i soboty - Goethezimmer ma kilkanaście miejsc i znika pierwsze. Jeśli chcesz tylko zajrzeć i kupić wino na stojąco, wystarczy wbić się od strony Mädler Passage.

2. Lipskiego skowronka kupuj w Café Kandler przy Thomaskirchhof 11 - pieką tu Lerche od ćwierć wieku, około 600–700 sztuk dziennie, więc zawsze są świeże

[źródło: Paste Magazine, wywiad z Peterem Rößlerem].

Zamów do tego Bachkaffee i masz komplet smaków miasta w jednej kawiarni.

3. Pomnik Bitwy Narodów ma 364 stopnie do tarasu na 91 m, ale do galerii na 49 m i 58 m kursuje winda. Jeśli jedziesz z dzieckiem albo komuś nie służy wysiłek - tę informację rzadko podają przewodniki, a robi różnicę.

FAQ

Czy warto jechać do Lipska na jeden dzień? Da się, ale szkoda. Sam Stary Rynek, Thomaskirche, pasaże i jedna kawiarnia z Lerche to już kilka godzin godzin spokojnego chodzenia. Na drugi dzień zostawiasz Pomnik Bitwy Narodów, ZOO (jedno z najnowocześniejszych w Europie) albo dłuższą sesję w Muzeum Bacha.

Jak się dostać do Lipska z Polski? Najprościej autem przez A4 - z Wrocławia to około 4 godzin, z Warszawy 7 godzin. Pociągiem przez Berlin albo Drezno (Lipsk Hbf to jeden z największych dworców czołowych Europy, sam w sobie wart spaceru). Lotnisko Leipzig/Halle obsługuje głównie loty cargo i sezonowe.

Gdzie się zatrzymać w Lipsku na weekend? Kluczowy parametr to dystans do Marktplatz - całe Stare Miasto jest na piechotę. Hotele w okolicach dworca głównego są tańsze i dobrze skomunikowane (Premier Inn, Motel One, Radisson Blu). Auto warto zostawić w podziemnym parkingu hotelu, bo strefa pieszej w centrum jest spora.

Czy w Lipsku da się porozumieć po angielsku? W centrum, w restauracjach i pasażach - zdecydowanie tak. Im dalej od Marktplatz, tym częściej przyda się niemiecki albo aplikacja tłumacząca.

Czy Lipsk to dobry pomysł na zwiedzanie z dzieckiem? Tak, i to nieoczywisty. ZOO w Lipsku istnieje od 1878 roku, ma jeden z największych w Europie tropikalnych pawilonów Gondwanaland, a centrum miasta jest bezpieczne i kompaktowe. Dla starszych dzieci - Pomnik Bitwy Narodów to dosłownie lekcja historii.

Film z Lipska na Youtube

Byłeś kiedyś w Lipsku? Daj znać w komentarzu co jeszcze warto tam zobaczyć.

Masz w głowie kogoś, kto akurat planuje weekend gdzieś bliżej niż Włochy?

Wyślij mu ten artykuł, oszczędzisz mu reaserchu i gadania z chatemGPT.

A jeśli chcesz zobaczyć te miejsca ze mną, nakręcone na miejscu - film z Lipska jest na moim kanale YouTube

Link do filmu na Youtubie

Na bieżąco wrzucam też kadry z trasy na Instagramie - @1.adam.bil.

Tam zobaczysz, co się u mnie dzieje na bieżąco.

(00:00) Wstęp

(02:03) Dr Marta Stanisz-Kisiel – o sobie

(03:58) Jakie treści publikuje w mediach społecznościowych?

(05:25) Karmienie piersią i odstawienie od piersi

(09:58) Skąd wzięła się decyzja o wyborze tego kierunku?

(15:28) Czy w każdym szpitalu można rodzić?

(23:45) Czy położne się usamodzielniają?

(28:01) Zainteresowanie porodami domowymi

(31:12) Kto na pewno nie może rodzić w domu?

(38:10) Czy każda położna to też specjalistka od laktacji?

(40:23) Kiedy warto skorzystać z usług edukatorek laktacyjnych?

(42:04) Bank mleka – jak to działa?

(44:25) Dieta a laktacja – jak duży jest ten wpływ?

(47:51) Przygotowanie do ciąży – co można u Marty dowiedzieć się na ten temat?

Kontakt do Marty Stanisz-Kisiel:

Instagram: https://www.instagram.com/poradnia_poloznej/

Facebook: https://www.facebook.com/poradnia_poloznej

Strona: www.poradniapoloznej.pl

Prowadzący: Adam Bil

Instagram: https://www.instagram.com/1.adam.bil

Kontakt: bil.adam.biz@gmail.com

▸ Kontakt: bil.adam.biz@gmail.com

mój instagram: https://www.instagram.com/1.adam.bil

Moim gościem jest Tomasz Chaciński - reżyser, dokumentalista, dziennikach. Jest współautorem filmu o Robercie Dymkowskim "Dymku" pt. "Dymkowski. Najważniejszy mecz". W rozmowie opowiada o premierze, o tym jak się kręciło film dokumentalny o Robercie, jaki jest Robert, jak wygląda praca dokumentalisty

"Dymkowski. Najważniejszy mecz" jest autorstwa Tomasza Chacińskiego i Piotra Sawińskiego. Produkcja filmu: HS Concept

🟡 Premiera filmu 17 maja 2026r. w Teatrze Polskim w Szczecinie

Poniżej strony o filmie, tam będzie informacja o biletach

https://www.facebook.com/najwazniejszy.mecz

https://www.instagram.com/dymkowski.film/

https://teatrpolski.eu/kasa-i-bow

Social media Roberta:

https://www.instagram.com/robert_dymkowski/

https://www.facebook.com/robert.dymkowski.7

Social media Tomasza Chacińskiego:

https://www.instagram.com/tomekcha/

https://www.linkedin.com/in/tomasz-chaciński-b5027a11b/

🟡 Pomoc dla Roberta:

https://www.facebook.com/groups/licytacjedlarobertadymkowskiego/

📌 Przekaż 1,5%: Fundacja Avalon Dymkowski 20015 KRS: 0000270809

Link do zrzutki poniżej ⬇️

www.fundacjaavalon.pl/nasi_beneficjenci/robert_dymkowski_20015

🔴 Wsparcie finansowe projektu, kontakt do producenta filmu:

https://www.hsconcept.pl/kontakt/

🟡 Zachęcam do komentowania

(00:00) Wstęp

(04:31) Kim jest Robert Dymkowski

(06:18) Skąd znali się z Tomaszem Chacińskim

(08:55) Czy ciężko było namówić Roberta Dymkowskiego na film

(12:03) Czy choroba zmieniła Roberta?

(14:08) Czy był moment podczas kręcenia, kiedy Robert Cię zaskoczył?

(15:50) Czy były momenty, że wahałeś się czy to pokazać bo są zbyt intymne, przykre i trudne

(21:21) Czy historia Roberta podczas kręcenia była dla obciążeniem emocjonalnym

(24:17) Kiedy i jak zaczyna się w głowie film

(26:30) Czy film dokumentalny ma swój scenariusz czy tylko zarys

(27:32) Co robisz jeżeli historia idzie w innym kierunku niż sobie wyobraziłeś

(30:08) Czy masz swój ukryty sznyt w produkcjach?

(31:12) Czy Robert widział gotowy film przed premierą?

(36:02) Czy zależy Ci aby widzowie przyszli z jakimś nastawieniem na ten film

(37:19) Kto jest najbardziej zainteresowany filmem przed premierą

(39:33) Produkcja filmu jest kosztowna, czy można jakoś pomóc i dołożyć swoją cegiełkę

🟡 Moim gościem jest Małgorzata Wall, magister fizjoterapii, absolwentka PUMu w Szczecinie, wykładowca na US, WSEiT, kierownik prywatnej placówki medycznej KOREMED, gdzie specjalizuje się w terapii manualnej i masażu.

🟡 W rozmowie opowiada o sobie, o swojej drodze zawodowej, pracy z bólem, pacjentach oraz dlaczego warto iść do fizjoterapeuty na profilaktykę

🟡 kontakt do Małgorzaty Wall:

https://koremed.pl/kontakt/

https://www.linkedin.com/in/małgorzata-wall-1b6476384/

🟡 Zachęcam do komentowania

(00:00) Wstęp

(06:53) Wybór specjalizacji

(08:07) Najtrudniejszy pacjent

(11:14) Masaż tkanek głębokich

(13:45) Co wykłada na uczelni

(16:46) Czy wykładowcy to praktycy

(19:31) Praca za biurkiem

(24:04) Która grupa społeczna ma najbardziej zepsute ciała

(25:27) Co może zaproponować ludziom 40+ 50+

(28:08) Technolgia w gabinetach

(31:58) Igłowanie, stymulacja sucha

(35:00) Stosunek zachodniej medycyny do medycyny wschodu

(38:38) Elastyczne taśmy, kinesiotaping

▸ Kontakt: bil.adam.biz@gmail.com

mój instagram: https://www.instagram.com/1.adam.bil

🔵 Zbyszek Pokrzywiński jest żołnierzem zawodowym służącym w 12 Brygadzie Zmechanizowanej, trenerem wychowania fizycznego, radnym Powiatu Polickiego oraz prezesem Stowarzyszenia BiegamBoLubię Team Police. Swoją przygodę ze sportem zaczął jeszcze w liceum wojskowym w Policach, a do zawodowej służby wojskowej wstąpił w 2011 roku. Równolegle do służby od lat aktywnie działa na rzecz lokalnej społeczności jako organizator imprez sportowych i charytatywnych. Jest twórcą i dyrektorem Biegu Mikołajkowego w Policach - największego biegu mikołajkowego w regionie zachodniopomorskim, który wyrósł z kilkudziesięciu uczestników do ponad 1500 startujących każdego roku. Jako radny powiatu skupia się na inspirowaniu mieszkańców do aktywności fizycznej i budowaniu sportowej tożsamości regionu. W wolnym czasie prowadzi bezpłatne treningi biegowe dla amatorów. Wierzy, że sport to nie hobby - to sposób na życie.

🔵 Dzisiaj w rozmowie opowiada o sobie, o swojej drodze zawodowej i organizacji imprez sportowych.

🔵 kontakt do Zbyszka Pokrzywińskiego:

https://www.facebook.com/zbigniew.pokrzywinski

https://www.instagram.com/zdynek1987/

🔵 Biegam bo lubie Police

https://bblteampolice.pl/

https://www.facebook.com/profile.php?id=100054620851794

https://www.facebook.com/profile.php?id=61572736922168

🔵 kontakt do 12 Brygady

https://www.instagram.com/12_brygada_zmechanizowana/

https://www.facebook.com/12BrygadaZmechanizowana/?locale=pl_PL

https://www.wojsko-polskie.pl/12bz/

🔵 Klub Taty w Policach

https://www.facebook.com/klubtatow

🟡 Zachęcam do komentowania

(00:00) - wstęp

(00:42) - Służba Wojskowa

(06:52) - Sport

(11:48) - Trener

(18:52) - Bieg Mikołajkowy i inne biegi

(40:18) - Radny w starostwie powiatowym Police

(43:00) - Wsparcie dla innych

(48:26) - Radny w starostwie powiatowym Police cd

(55:34) - Nominacje i nagrody

(1:06:02) - Plany na przyszłość

🟡 Dzisiaj w rozmowie opowiada o sobie, o swojej drodze zawodowej i budowie marki osobistej.

🟡 kontakt do Basi Kaleńczuk:

https://www.facebook.com/basia.kalenczuk

https://www.instagram.com/basia.kalenczuk/

https://linkedin.com/in/barbara-kaleńczuk

🟡 program wSzczecinie.pl gdzie mieliśmy okazję porozmawiać

https://www.youtube.com/live/hTkeifCKtOQ?si=Exl-VSES0HpH2CtH&t=3271

🔴 Pomoc dla Adasia Orlika, o którym wspominamy na końcu

https://www.siepomaga.pl/adam-orlik

🟡 Zachęcam do komentowania

(00:00) Wstęp

(02:57) Początek pracy zawodowej Basi

(07:05) Publikujmy treści

(08:59) Dalsza historia Basi, webinary

(10:37) Wszyscy będziemy influencerami

(14:09) Dalsza historia Basi, klienci

(18:20) Motto: “Warto budować markę osobistą”

(19:18) Basia opowiada o swoich warsztatach

(27:13) O influencerach

(33:15) Social Media Basi Kaleńczuk

(34:28) Kolejne usługi Basi Kaleńczuk

(38:34) O marce osobistej

(41:16) Jak często publikować treści

(45:26) historia Basi w Szczecinie.pl

▸ Kontakt: bil.adam.biz@gmail.com

mój instagram: https://www.instagram.com/1.adam.bil

Patrycja Kordys to Członek Zarządu, Dyrektor Sprzedaży w PLANOGROUP. Specjalizuje się zagranicznych rynkach wschodzących, a taki jest właśnie Oman. Piękny kraj, normalny, bezpieczny, z bardzo wykształcoymi i kulturalnymi ludźmi.

Oman wraz z dekretem Oman Vision 2040 ma w planie strategicznym, rozwój m.in turystyki i umożliwia inwestowanie również osobom z zagranicy. O tym jaki jest Oman, rozmawiam z Patrycją w dzisiejszym podcaście.

kontakt do Patrycji Kordys:

https://www.instagram.com/patrycja.kordys/

https://www.facebook.com/patrycja.kordys.9

https://www.linkedin.com/in/patrycja-kordys-846599151/

kontakt do PlanoGroup:

https://planogroup.pro/

https://www.instagram.com/planogroup_luxury_estates/

https://www.facebook.com/profile.php?id=61575007815575

https://www.linkedin.com/company/planogroup/

🔴 ciekawy film o Omanie:

https://www.youtube.com/watch?v=Ki_Cjln0dFg

🟢 Zachęcam do komentowania

(00:00) Przedstawienie gościa - Patrycja Kordys

(02:36) Jakie są loty do Omanu, czy są stałe rejsy?

(03:55) O Polakach w Hiszpanii

(08:52) Skąd się wziął pomysł Dubaju, Omanu i tamtego kierunku?

(10:33) Oman Vision 2040

(13:04) Więcej o wizie rezydenckiej

(16:06) Infrastruktura Omanu

(17:27) Oman jako normalny kraj

(20:08) Dla kogo Dubaj, dla kogo Oman

(24:18) Jaki jest średni koszt zakupu

(28:11) Czy pomagacie kompleksowo?

(30:29) Jak z językiem w Omanie?

(31:04) Jak wygląda proces zakupu nieruchomości w Omanie?

(38:41) Bezpieczeństwo w Omanie

(40:04) Jak z przyrodą na północy?

(44:09) Koszty życia codziennego

(48:54) Oman Expo

(52:12) Sinbad Żeglarz

(54:17) Kuchnia w Omanie

(58:47) Zakończenie

konto Dominika Jeznacha

https://www.instagram.com/jeez.nah/

dietetyk Dominika - Agnieszka Marciszak

https://www.facebook.com/marciszakdietetyk/?locale=pl_PL

Nietolerancja histaminy (HIT) to nieimmunologiczna nadwrażliwość pokarmowa wynikająca z braku równowagi między ilością histaminy dostarczanej z pożywieniem a zdolnością organizmu do jej rozkładu, często przez niedobór enzymu oksydazy diaminowej (DAO)

Nietolerancja siarki (siarczynów) objawia się dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi (bóle brzucha, biegunki), skórnymi (wysypka, świąd), oddechowymi (skurcz oskrzeli, kaszel) oraz neurologicznymi (bóle głowy, mgła mózgowa). Często wynika z niedoboru enzymu oksydazy siarczynowej lub SIBO siarkowego. 

🟢 Zachęcam do komentowania

(00:00) Wstęp

(01:49) Pamiętasz dzień, kiedy dostałeś wyniki z Wielkiej Brytanii? Co wtedy poczułeś?

(05:13) Jak to się zaczęło? Co pamiętasz z pierwszych objawów?

(07:47) Początek szukania pomocy.

(09:01) Czy normalnie funkcjonowałeś, jak choroba przeszkadzała Ci w codziennym życiu?

(11:34) Jak wyglądały kolejne wizyty u lekarza.

(16:19) Czy trafiłeś na lekarza, który chciał zrobić coś ponad to co mógł, a ograniczał go system?

(17:12) Jak wyglądały kolejne lata?

(19:04) Jak się czułeś przez te lata kiedy nie znajdywałeś rozwiązania problemu?

(22:07) Rada od Dominika, poszukać specjalisty któremu ufacie

(27:18) Kiedy zacząłeś pracę z dietetyk i o badaniach genetycznych

(37:35) jak się czułeś po dowiedzeniu się o diagnozie

(43:12) Jak wygląda Twoj posiłek?

(48:52) Nie poddawać się

(59:01) Zakończenie